चिमणीची चिवचिव अन् पाखरांची भुर्रर्र... मुलांनो, या निसर्गाच्या गाण्याला हरवू नका!
- राहुल पेंढारकर (अध्यक्ष, आदिवासी ग्रामीण साहित्य बहुद्देशीय सांस्कृतिक शिक्षण मंडळ या संस्थेचा राज्यव्यापी उपक्रम)
पहाटेची शांतता भंग करणारी सुरांची मैफल, घराच्या अंगणात दाणे टिपणारी चिमणी, बाल्कनीत घरटं करणारी कबुतरं आणि आकाशात मुक्त संचार करणारे रंगीबेरंगी पक्षी... आजच्या सिमेंटच्या जंगलात हे दृश्य दुर्मिळ होत चालले आहे. निसर्गाचे हे सुंदर घटक आपल्यापासून दुरावत आहेत. पण, महाराष्ट्रातील ग्रामीण आणि शहरी भागातील शाळकरी मुलांनी आता एक विडा उचलला आहे - 'पक्षी वाचवा'! आदिवासी ग्रामीण साहित्य बहुद्देशीय सांस्कृतिक शिक्षण मंडळ, महाराष्ट्राच्या वतीने राबविण्यात येत असलेल्या या अभियानात पुणे, नागपूर, सातारा, अकोला, गडचिरोली, चंद्रपूर अशा विविध जिल्ह्यांतील विद्यार्थी उत्स्फूर्तपणे सहभागी होत आहेत.
*पक्षी वाचवा अभियान* : संकल्पना आणि ध्येय
या उपक्रमाचा मुख्य उद्देश केवळ पक्षी वाचवणे नाही, तर लहान मुलांमध्ये निसर्गप्रेमाचे बीज रोवणे हा आहे. वाढते शहरीकरण, मोबाईलचा अतिवापर आणि झाडांची कमतरता यामुळे पक्ष्यांचे अधिवास नष्ट होत आहेत. उन्हाळ्यात पक्षी तहानेने व्याकुळ होतात.
पालकांनो, एक बदल घडवा: आपल्या पाल्याला मोबाईलपासून दूर करून पक्ष्यांच्या जवळ आणा. आमचे ध्येय: मुलांच्या हातून पक्ष्यांसाठी चारा-पाणी, घरटे (Nest) बनवणे आणि निसर्ग संवर्धन शिकवणे.
उपक्रमाची वैशिष्ट्ये:
स्वहस्ते पाणपोई: विद्यार्थी आपल्या बाल्कनीत किंवा अंगणात मातीच्या भांड्यात पक्ष्यांसाठी पाणी ठेवतील. घरटे तयार करणे: पुठ्ठा (Cardboard) किंवा नारळाच्या शेंडीपासून साधे घरटे बनवणे.
पक्ष्यांची ओळख: आपल्या आसपासच्या पक्ष्यांची नावे आणि त्यांचे वर्तन जाणून घेणे.
सहभागिता प्रमाणपत्र: या उपक्रमात सहभागी होणाऱ्या प्रत्येक विद्यार्थ्याला संस्थेमार्फत खास 'सहभागिता प्रमाणपत्र' देऊन सन्मानित केले जात आहे.
मुलं झाली 'पक्षिमित्र'
गडचिरोली, चंद्रपूरच्या आदिवासी भागातून ते पुण्याच्या हायटेक सोसायटीपर्यंत मुले या उपक्रमाला पसंती देत आहेत. या अभियानामुळे मुलांमध्ये जबाबदारीची भावना निर्माण झाली आहे.
"मी रोज सकाळी बाल्कनीत पाण्याचं भाडं भरते, आता तिथे चिमण्या येतात," अशी प्रतिक्रिया एका सहभागी विद्यार्थीनीने दिली.
पालकांसाठी आवाहन
तुमच्या घराची बाल्कनी, खिडकी किंवा टेरेस हे पक्ष्यांसाठी आश्रयस्थान बनू शकते.
मातीचे पसरट भांडे वापरा (प्लास्टिक टाळा, कारण त्यात पाणी लवकर गरम होते).बाजरी, ज्वारी, तांदूळ असा खाऊ ठेवा. पक्ष्यांवर गलोलीने नेम साधण्याऐवजी, त्यांना अन्न भरवणारा हात बना. या मोहिमेत सहभागी कसे व्हावे? तुमची शाळा किंवा सोसायटी या उपक्रमाचा भाग बनू शकते. अधिक माहितीसाठी आदिवासी ग्रामीण साहित्य बहुद्देशीय सांस्कृतिक शिक्षण मंडळाशी संपर्क साधा. चला, पुढच्या पिढीला चित्रातील पक्षी दाखवण्याऐवजी, आभाळातील खरोखरचे पक्षी दाखवूया! या पक्षी वाचवा अभियानाला हातभार लावून आपली वसुंधरा हिरवीगार आणि चिवचिवारी ठेवूया.
अधिक माहितीसाठी संपर्क साधा - 7057606384 आदिवासी ग्रामीण साहित्य बहुउद्देशीय सांस्कृतिक शिक्षण मंडळ चंद्रपूर
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा